In de woorddienst van vandaag is er ook sprake van blindheid en doofheid, maar dan wel eerder in de betekenis van een bepaalde morele houding dan van een fysieke handicap. Als zodanig kan zelfs een hele gemeenschap, of een bepaalde samenleving door dit virus worden aangetast, met vaak ook heel wat onheil en rampspoed tot gevolg.

In de eerste lezing orakelt de profeet Amos. Het zat hem reeds lang dwars dat in zijn land sommige mensen heel rijk waren, terwijl de meesten in bittere armoede leefden. ‘Wee degenen, zo waarschuwt hij, die zelfingenomen luieren op hun ivoren bed, en maar fuiven en lampetten, maar voor Jozefs ondergang hebben ze geen oog en aan de armoede van anderen geen boodschap. Wacht maar, straks is het gedaan met vieren en feesten, en ga je als eersten de ballingschap in.’ Amos geeft die welgestelden op hun donder, niet omdat ze rijk zijn maar omdat ze de ondergang en de ellende van de anderen niet zien of willen zien. Die rijken hebben niets tegen die arme lui; hun ellende gaat gewoon aan hen voorbij. In hun zelfgenoegzaamheid zijn ze onverschillig voor de ellende van anderen. Ze leven apart together. Ze zijn blind voor alles en iedereen, als het maar niet te maken heeft met eigen leven en persoontje.

Amos had met zijn donderpreek niet veel succes. ‘Amos, go home’ repliceerden ze. Amos kwam uit het zuiden, maar trad op in het noorden. ‘Go home en zet daar de boel op stelten.’
Die rijken waren niet alleen blind voor hun arme medemensen maar ook doof voor de boodschap van Amos.

In het evangelie weerklinkt een zelfde boodschap. Lucas vertelt de overbekende parabel van Jezus over de rijke vrek en de arme Lazarus. De rijke heeft totaal geen oog voor de erbarmelijke situatie van Lazarus. Verblind door zijn rijkdom is ook hij blind voor de nood van zijn medemens. Hij stuurt zelfs zijn honden op Lazarus af. De rijkaard was niet enkel blind voor zijn medemens, maar ook doof voor elke oproep of uitnodiging tot levensherziening of mentaliteitsverandering. Zelfs in de onderwereld wil hij nog steeds de man zijn die het voor het zeggen heeft. ‘Vader Abraham, geef Lazarus de opdracht de top van zijn vinger in water te dopen en mijn tong daarmee te komen verfrissen.’ En een beetje later: ‘Stuur hem naar mijn broers en laat hij hen waarschuwen…’ Hij behandelde Lazarus nog steeds als zijn knechtje. Noch Mozes, noch iemand van de profeten, zelfs niet iemand die uit de dood weerkeert, zal in staat zijn hem van gedacht of houding te doen veranderen. Hij is voor iedereen en alles doof, potdoof.

Jezus stelde het in de parabel wel zo voor dat in het hiernamaals de afstand tussen de rijke en de arme blijft, maar dat de rollen zijn omgekeerd. De armen zullen aan hun trekken komen en het goed hebben, de rijken niet. Het is een parabel vol tegenstellingen en omkeringen.

Deze oude verhalen uit de bijbel zijn nog altijd bijzonder actueel. Ze schetsen een brok leven dat nog altijd bestaat. Want blindheid en doofheid zijn nog altijd schering en inslag., met alle gevolgen van dien. Door blindheid en doofheid sterven er dagelijks nog ontelbaar veel mensen van honger, vooral kinderen, bestaat er nog altijd veel onrecht, uitbuiting, onderdrukking en noem maar op. In onze blindheid en doofheid stappen we langs veel onbekend leed, wanhoop, eenzaamheid. Door onze blindheid en doofheid blijven veel mensen in de kou staan, wordt hun wanhoop niet gezien, worden hun smeekbeden niet gehoord.

Is het verkeerd te stellen dat blindheid en doofheid, gewild of ongewild, de grote oorzaak zijn dat de kerk van Jezus Christus in Vlaanderen, en wij met haar, momenteel in zak en as zitten? Dat er zoveel mensen geknakt en voor hun leven gebroken zijn, en zoveel anderen enorm lijden omdat dit alles is geschied. Ja, die oude verhalen uit de bijbel zijn nog altijd bijzonder actueel.

Mogen de lezingen van vandaag en de huidige religieuze situatie ons inspireren, maar ons ook aanzetten om weer helder te gaan zien en fijnzinnig te gaan horen, om dan gepast en correct te kunnen reageren.