Hier wordt het gezichtspunt omgekeerd, of juister, teruggekoppeld naar het begin. Hier blijkt pas goed aan wiens adres het hele verhaal verteld en geschreven is: aan het adres van de deftige lieden die nooit eens uit de band lijken te springen en dat ook duidelijk zeggen. Herinner u de inleiding van het verhaal: de morrende Farizeeën en schriftgeleerden. Samen aan tafel met verlopen zondaars, dat kan toch niet!

Misschien zou het goed zijn dat we de titel boven de parabel veranderen: niet van de 'verloren gelopen', maar van de 'thuisgebleven' zoon. Of beter en juister nog misschien: van de ‘vergevende, de vrijgevige vader'. Zo zien we het verband met andere verhalen van het evangelie.
De werkers van het laatste uur worden het eerst uitbetaald, een volledig dagloon nog wel, en zij die het laatst aan de beurt komen, die de hele lange dag hebben gezwoegd en maar even veel ontvangen. De Farizeeër die trouw naar de tempel gaat bidden en die zegt: "God, ik dank u dat ik niet ben als de rest van de mensen, als die tollenaar daar. "Ik vast tweemaal per week en geef tienden van al mijn inkomsten." Hij is als de oudste zoon: "zo veel jaren al dien ik u en nooit heb ik uw geboden overtreden". Dat is toch nogal wat anders dan de jongste zoon: van huis weggelopen met veel geld van zijn vader dat hij heeft verbrast. Maar het is die tollenaar daar die gerechtvaardigd naar huis gaat en de geminachte zoon voor wie een reusachtig feest wordt gegeven. In al die gevallen lijken er toch serieuze redenen om te morren en te protesteren. Ons gevoel voor rechtvaardigheid komt in opstand.

Maar dat is het nu juist. Jezus in wie God in menselijkheid verschijnt, laat telkens weer zien: God is anders. U hebt het hier onlangs nog gezongen: "Hoe is uw naam, waar zijt gij te vinden?" God is telkens weer elders en anders dan we zouden verwachten. Zij die menen hem te kennen, komen telkens weer voor onthutsende verrassingen te staan. Ze worden tegen de haren in gestreken. Daarom ook zag Jezus zich als het ware verplicht te waarschuwen: gelukkig zij die door mij niet worden geschandaliseerd (zie Lucas 7,23). Jezus heeft schandaal verwekt. Het grootste schandaal is dat van zijn kruis. Maar juist op die manier heeft hij God zijn vader laten kennen zoals hij werkelijk is.

De parabel is ook voor ons geschreven. Je weet natuurlijk nooit, maar ik neem aan dat niemand hier zich herkent in de jongste zoon. In de oudste zoon? Zijn vader antwoordt hem: mijn jongen, jij bent altijd bij me en alles wat van mij is ook van jou. Maar er moet feest en vrolijkheid zijn. Dus hou op met morren.

De oudste zoon wordt voor de keuze geplaatst: ofwel in de houding van de vader treden, vergeven en vrijgevig zijn, ofwel volharden in zijn eigen gezichtspunt en zijn vader afwijzen. Elders in het evangelie staat het hetzelfde anders gezegd: 'Wees heilig, zoals uw hemelse vader heilig is, dit wil zeggen: 'wees barmhartig, zoals uw hemels vader barmhartig is.'

Wij staan voor eenzelfde keuze. We hebben persoonlijk geen schuld aan de honger en de ellende in de derde en de vierde wereld. We kunnen er zeer weinig aan doen. want zo rijk en zo machtig zijn we helemaal niet. We kunnen de echte rijken en de machtigen met de vinger wijzen en misschien hebben daarin nog gelijk ook. Maar hier is dat naast de kwestie. Als we lezen hoe God in het evangelie geopenbaard wordt als een vergevende en ongelooflijk vrijgevige God, en we weten dat het voor ons is geschreven, hebben we als gelovigen geen andere keuze. Dat is de God die we niet mogen teleurstellen en wiens aangezicht we niet mogen verduisteren. We moeten erop bedacht zijn dat door onze wijze van leven geen mensen worden teleurgesteld die in nood en verlatenheid bidden: 'Doe uw aangezicht over ons lichten, eeuwige God, wij willen u zien.'

Ik wens het u toe, goede vrienden, en ik hoop dat u het mij ook wenst: dat we het aangezicht van de vrijgevige God in wie we proberen te geloven, niet zouden verduisteren.